شکلات یکی از محبوبترین خوراکیها در سراسر جهان است که در انواع و اشکال متنوعی تولید و مصرف میشود. در این مقاله، به بررسی انواع شکلات از سه جنبه مواد اولیه، طعم و شکل میپردازیم و ویژگیها و روشهای آمادهسازی هر کدام را توضیح میدهیم.
انواع شکلات بر اساس مواد اولیه
1 - شکلات ریل (Real)
شکلات واقعی یا ریل شکلاتی است که در تهیه آن از کره کاکائو بهعنوان چربی اصلی استفاده میشود. کره کاکائو چربی طبیعی موجود در دانههای کاکائو است که به شکلات بافتی نرم و طعمی منحصر بهفرد میبخشد. این نوع شکلات به دلیل نقطه ذوب پایین، در دمای اتاق جامد است و با قرار گرفتن در دهان بهسرعت ذوب میشود. این شکلات بهدلیل طعم و بافت عالیای که دارد، شکلات محبوب سازندههای شکلات دستساز است. همچنین بهخاطر وجود درصد بالای کره کاکائو، از این شکلات برای قالبگیری و ایجاد تزئینات ظریف استفاده میشود. شکلاتهای ریل در تولید ترافل، گاناش و شکلات دستساز کابرد زیادی دارند؛ علاوهبر همه اینها از این شکلات برای تولید کیک، کوکی و دسر هم استفاده شده و طعم عمیقتری به آنها میبخشد.
روش آمادهسازی:
1 - انتخاب دانههای کاکائو: دانههای باکیفیت کاکائو انتخاب و تمیز میشوند.
2 - بو دادن (Roasting): دانهها در دمای معین بو داده میشوند تا طعم و عطر مطلوبی پیدا کنند.
3 - آسیاب کردن: دانههای بو دادهشده آسیاب میشوند تا مایعی به نام لیکور کاکائو حاصل شود.
4 - جدا کردن کره کاکائو: لیکور کاکائو تحت فشار قرار میگیرد تا کره کاکائو از پودر کاکائو جدا شود.
5 - ترکیب مواد: کره کاکائو با پودر کاکائو، شکر و در صورت نیاز شیر خشک ترکیب میشود.
6 - کنچینگ (Conching): مخلوط بهمدت چند ساعت همزده میشود تا بافتی یکنواخت و نرم بهدست آید.
7 - تمپرینگ (Tempering): شکلات بهطور کنترلشده سرد و گرم میشود تا ساختار کریستالی پایدار ایجاد شود.
8 - قالبریزی: شکلات در قالبهای مورد نظر ریخته و سرد میشود تا به شکل نهایی برسد.
2 - شکلات کامپاند (Compound)
شکلات کامپاند بهجای کره کاکائو از چربیهای گیاهی مانند روغن پالم یا روغن نارگیل استفاده میکند. این نوع شکلات ارزانتر است و به دلیل نیاز نداشتن به تمپرینگ، کار با آن آسانتر است. در تولید شکلاتهای صنعتی با تولید انبوه و شیرینیهای تجاری از شکلات کامپاند استفاده میشود. اینکار هزینههای تولید را بهطرز چشمگیری پایین میآورد، علاوهبر آن سختی و پیچیدگی استفاده از شکلاتهای ریل را هم ندارد. اما متاسفانه کیفیت فدای این دو گزینه میشود و شما هرگز طعم و لذتی که از شکلاتهای ریل میگیرید را از شکلات کامپاند نخواهید گرفت.
روش آماده سازی
1 - ترکیب مواد: پودر کاکائو با شکر و چربیهای گیاهی مخلوط میشود.
2 - ذوب کردن: مخلوط در دمای مناسب ذوب میشود تا ترکیبی یکنواخت حاصل شود.
3 - خنک کردن: شکلات بهسرعت خنک میشود تا به قوام مطلوب برسد.
4 - قالبریزی: شکلات در قالبها ریخته و سرد میشود تا به شکل نهایی درآید.
انواع شکلات بر اساس طعم
1 - شکلات سفید
شکلات سفید از کره کاکائو، شکر و شیر خشک تشکیل شده و فاقد مواد جامد کاکائو است. این شکلات با طعمی شیرین و بافتی کرهای شناخته میشود و به دلیل نداشتن کاکائو، رنگ سفید متمایزی دارد. شکلات سفید معمولاً در تهیه دسرها، تزئین کیکها و شیرینیها استفاده میشود. از انواع این شکلات میتوان به شکلات سفید کلاسیک (ساده و خالص)، سفید طعمدار (مانند وانیل یا توتفرنگی)، و ترکیبی آن با بیسکویت یا میوههای خشک اشاره کرد.
در کنار این سه نوع اصلی، شکلاتهای طعمدار نیز وجود دارند که با استفاده از مواد افزودنی طبیعی یا مصنوعی طعمهای متنوعی پیدا میکنند. شکلاتهایی با طعم نعناع، پرتقال، زعفران، یا حتی ادویههایی مانند دارچین ،از انواع خاص و جذاب این دسته هستند که معمولاً برای هدایا و مناسبتهای خاص انتخاب میشوند.
2 - شکلات شیری
شکلات شیری شامل کاکائو (معمولاً بین ۲۰ تا ۴۰ درصد)، شکر و شیر خشک است.این نوع شکلات بافتی نرم و لطیف دارد و برای افرادی که طعم تلخ کاکائو را دوست ندارند، گزینهای ایدهآل است. شکلات شیری بیشتر در مصارف روزمره، هدایا و حتی پختوپز بهکار میرود. برخی از رایجترین انواع شکلات شیری شامل شکلات کلاسیک، شکلات شیری مغزدار (مانند شکلات شیری با فندق یا بادام)، و شکلات شیری طعمدار با طعمهایی مانند توتفرنگی یا کارامل هستند.
3 - شکلات تلخ
شکلات تلخ یکی از محبوبترین انواع شکلات است که به دلیل درصد بالای کاکائوی موجود در آن و مقدار کم شکر، طعمی قوی و تلخ دارد. این شکلات معمولاً بین ۵۰ تا ۹۹ درصد کاکائو دارد و فاقد شیر خشک یا سایر مواد لبنی است. به همین دلیل، برای افرادی که به دنبال طعمی اصیلتر و سالمتر هستند، انتخابی ایدهآل محسوب میشود. شکلات تلخ به دلیل داشتن آنتیاکسیدانهای فراوان، خواص بسیاری برای سلامتی دارد و معمولاً بهعنوان میانوعده، در شیرینیپزی (مثل ترافل یا براونی)، و برای تزئین دسرها استفاده میشود.از انواع آن میتوان به تلخ کلاسیک ( ساده و بدون افزودنی)، تلخ طعمدار (مانند پرتقال یا نعناع)، و تلخ بالای ۸۰٪ اشاره کرد.
انواع شکلات بر اساس شکل در بازار
1 - شکلات تختهای
شکلات تختهای یکی از رایجترین انواع شکلات است که به شکل قالبهای مستطیلی یا مربعی تولید میشود. این نوع شکلات هم برای مصرف مستقیم و هم برای استفاده در پخت و پز مناسب است. برخی از شکلاتهای تختهای ساده هستند (انواع شیری سفید و تلخ) و برخی دیگر مغزدار یا پرشده با موادی مانند کرم کارامل یا مغزیجاتی مانند فندق و بادام هستند که تجربهای لذتبخشتر ایجاد میکنند.شکلات تختهای (Chocolate Bars)
2 - شکلات چیپسی
شکلات چیپسی بهصورت قطرههای کوچک تولید میشود و بیشتر در پختوپز، بهویژه تهیه کوکیها و کیکها، کاربرد دارد. این شکلاتها معمولاً در دمای بالا ذوب نمیشوند و ظاهر زیبای خود را حفظ میکنند. شکلات چیپسی در انواع مختلفی مانند تلخ، شیری، سفید و حتی طعمدار در بازار موجود است.
3 - شکلات مغزدار
شکلات مغزدار نوعی دیگر از شکلات است که در آن از مغزهایی مانند بادام، فندق، پسته یا میوههای خشک استفاده شده است. این شکلاتها یا با مغزهای کامل تهیه میشوند (مانند شکلات شیری با فندق کامل) یا مغزها بهصورت خردشده درون شکلات ترکیب میشوند که هرکدام طعمی خاص و لذتبخش ایجاد میکنند.
4 - شکلات مایع
در نهایت، شکلات مایع یکی از انواع خاص شکلات است که بهصورت مایع عرضه میشود و برای تهیه نوشیدنیها، تزئین دسرها و کیکها استفاده میشود. این شکلات در طعمهای متنوعی مانند شکلات داغ تلخ یا شیری و سس شکلات برای بستنی و دسرها در دسترس است. هرکدام از این انواع، دنیایی از طعم و زیبایی را به عاشقان شکلات ارائه میدهند.
نتیجه گیری
انواع مختلف شکلات بر اساس طعم و شکل، دنیایی از تنوع و خلاقیت را به ما ارائه میدهد. انتخاب شکلات مناسب بسته به کاربرد (مصرف مستقیم یا آشپزی) و سلیقه شخصی است. این تنوع نه تنها طعمهای بینظیری به ما ارائه میدهد بلکه تجربهای منحصربهفرد و دلپذیر از مصرف شکلات را ایجاد میکند.
